Montessori nedir?
İtalya’nın ilk kadın doktoru olan Dr. Maria Montessori, yüz yılı aşkın bir süre önce çocuk gelişimi paradigmalarını değiştiren devrim niteliğinde bir yöntem geliştirdi. Montessori, çocukları ‘tek ihtiyaçları korunmak ve yardım edilmek olan güçsüz ve çaresiz canlılar’ olarak gören paradigmayı değiştirdi. (Montessori Jt, 1976, s.10). Çocukların kendi kişiliklerini geliştirmeye teşvik etmek gerektiğini, hata yapmalarına ve bunlardan bir şeyler öğrenmelerine izin verilmesini savunan yeni bir yöntem öne sürdü. (Montessori Jr, 1976).
Montessori yöntemi, en basit haliyle açıklamak gerekirse, aktif öğrenmeye dayanmaktadır; Yani çocukların pasif olarak konumlandığı oturup anlatılanları dinleyerek öğrenme yönteminin tam aksidir. (Lillard, 2013).
Peki Montessori ne değildir?
Google’a ‘Montessori eğitimi’ yazmayı deneyin, bilgi kaynaklarının çoğunun maalesef, Montessori yönteminden ziyade serbest oyun yöntemini anlattığına tanık olacaksınız. Oysa, çocukların kendi potansiyellerini ortaya çıkarmak için onları geliştiren oyun yoluyla öğrenmeyi referans veren Montessori oyunları oldukça farklıdır.
Serbest oyun, çocukların yakın yetişkin gözetimi veya kontrolü olmadan oynadıkları oyunları ifade eder. Kısaca çocuk dilediği şekilde oyun kurgular, her şeyi kendi seçer. Oysa Montessori yöntemi rehberli oyun çeşitlerinden biridir. Rehberli oyunlar, çocuklara oyun yoluyla öğrenmek için doğal yeteneklerini ifade edebilecekleri hazırlanmış bir ortam sunar (Weisberg ve ark., 2016).
Oyun sırasında, rehber bir yetişkin çocuğu yakından gözlemleyerek ve çocuğun öğrenme ve ilerleme hızını izlenimler. Bir yandan bunlara saygı duyarken, diğer yandan çocuğu ilerletmek için çeşitli sorular sorar.
Örneğin, Montessori eğitimini temel alan okulların programlarına bakıldığında, öğretici rehberin çocukları ne tamamen serbest bıraktığını ne de öğretmen merkezli didaktik eğitim planlandığını görmekteyiz. Çocuklar oturup dinlemek yerine öğrenme sürecinde aktif olmakta, örneğin projeler üzerinde çalışmaktadır.
Yöntemin en önemli özelliklerinden biri, bilgi edinmek için mutlaka etkileşimde bulunmaları ve bu yolla çocukların farklı gelişim alanlarının desteklenmesidir.
Nasıl Montessori Ebeveyni Olunur?
İlk olarak, Montessori ebeveynliği için hazır bir reçete olmadığını söyleyelim. Ancak Montessori’nin kendi kitapları, uygulamaları ve en önemlisi sunduğu felsefe ve yaklaşım dizilerini görmekteyiz. Bunlardan yola çıkarak, Montessori ebeveyni olmak için bazı temel ilkeler geliştirebiliyoruz.
Çocuğunuza Saygı Duyun ve Doğru Ortamı Hazırlayın
Her şeyden önce Montessori, her çocuğun kendine özgü bir kişiliği ve öğrenme hızı olduğuna işaret eder. Ayrıca çocuklar ciddiye alınması gereken özerk düşüncelere ve fikirlere de sahiptirler. Bu bakımdan çocukların ihtiyaçlarının, isteklerinin ve arzularının dikkatle dinlenmesi ve anlaşılmaya çalışılması oldukça önemlidir.
Bunu gerçekleştirmek için ona sorular sorabilir, seçenekler sunabilir ve duygu ve hislerini ifade etmesi için teşvik edebilirsiniz. Günlük diyalogların yanı sıra, oyunlar oynayarak ve amaçlara yönelik çeşitli ürünler kullanarak süreci kolaylaştırmanız önerilmektedir.
Bu konuda aşağıdaki örnek Montessori ürünlerini inceleyebilir ve bunları nasıl kullanabileceğiniz konusunda fikir sahibi olabilirsiniz;
Mirror
Tally
Writing Board
Eğitim ve Oyunu Birleştirin
Montessori, çocukların tüm potansiyellerini ortaya çıkarmalarını amaçlar ve bunun için eğitimin önemine ağırlık verir. Montessori yaklaşımı açısından eğitim, yalnızca bir şeyler öğrenmek değil, aynı zamanda belli beceriler kazanmak, çocuğun gelişimini sağlamak ve hayata hazırlanma sürecinin kendisidir.
Çocuğun kimliğini oluşturması için gereken potansiyellerin sağlandığı bir süreçtir eğitim. Bu doğrultuda da ebeveynlerin rolü çocuğa bir şeyler öğretmekten ziyade ona uygun çevreyi hazırlamaktır. Bu çevre çocuğun aktif bir şekilde keşifler ve seçimler yapabileceği, daha önemlisi bağımsız öğrenmeyi sağlayabileceği çevredir.
Doğru bir biçimde hazırlanan ortam, çocuğun entelektüel, fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimini desteklemek için dizayn edilmiştir. Bu çevre sadece bir mekan değil aynı zamanda öğrenme yolunun kendisidir. Montessori metodu ile hazırlanan uygun araçlar ile eğitim ve oyunu birleştirebilirsiniz. Hazırlayabileceğiniz çevreye katkıda bulunarak oyun ve öğrenmeyi nasıl bir araya getireceğinizi inceleyebilirsiniz;
Toybox Series
Handle
Play Shelf
Çocuğun Hatalarını Göstermek İçin Neden Sonuç İlişkileri Kurmasına Yardımcı Olun
Montessori yaklaşımında çocukların yönlendirilmesi, ne yapmaları gerektiği harfi harfine tarif edilmesi doğru değildir. Uygun ortamda kendi keşiflerini yaparak öğrenmeleri gerekir. Bu süreçte ise hata yapmaları oldukça normaldir. Hatta Montessori yönteminde çocukların hata yapması oldukça öğretici bir işlev üstlenir. O nedenle çocukların hata yapmalarına izin verilmelidir.
Çocuklara becerilerini geliştirmeleri, zorlukların üstesinden gelmeleri, bağımsız düşünmeleri, sürekli müdahale edilmeden oynamaları için alan tanınmalıdır. Her anı öğrenme için optimize etmek gibi müdahaleci bir yaklaşımdan uzak durmak gerekir.
Bununla birlikte, becerilerini geliştirmeleri için onlara özgür bir alan vermek hem sizin hem de çocuğun hataları görebilmesini sağlayacaktır. Ne cezalandırma ne de hatalar hakkında uzun konuşmalar hataların düzelmesini sağlamayacaktır. Aktif bir ebeveyn olarak çocukların hatalarını görmesi için onları soru sorarak yönlendirebilir, neden- sonuç ilişkisi kurmaları için yardımcı olabilirsiniz.
Bunun için uygun araçlar sağlamak için, çocukların hatalarını görebilecekleri ve telafi edebilecekleri, neden sonuç ilişkileri kurması konusunda yardımcı olabilecek bazı Montessori ürünlerine göz atabilirsiniz;
Pikler series
Memory
Tally
‘Gerçek hayattaki’ nesnelerle karşılaşmalarına izin verin.
Montessori yönteminde, bulundukları çevre çocukların özgüvenlerini sağlamak ve güçlendirmek için uygun dizayn edilmelidir. Çocukları hayata hazır hale getirmek yöntemin temel prensiplerindendir. Bu bağlamda, yetişkinlerin gerçek hayatta kullandıkları nesneleri ve araçları kullanabilmek çocuklara yardımcı olmaktadır.
Elbette çocukların eline güvensiz aletler verilmesi ya da yetişkinlerin gerçekleştirmesi gereken sorumlulukların onlardan talep edilmesi doğru değildir. Ancak gerçek hayatta yetişkinlerin karşılaştıkları araç ve nesnelerin benzerlerini görmeleri, temel işlevlerini anlamaları ve tanımaları oldukça önemlidir. Aynı zamanda şu anda sahip oldukları sorumlulukları ve gelecekte sahip olacakları potansiyel sorumlulukları da onlara bu ortam ve araçlarla öğretebilirsiniz.
Bunun yanı sıra, Montessori yöntemini esas alan, çocuklar için dizayn edilen doğal ve güvenli araçlarla çocuğunuza yardımcı olabilirsiniz. Aşağıdaki ürünler, çocuklarınızın gerçek hayattaki nesnelerle karşılaşabilmesi ve sorumluluk bilincini anlaması için oldukça idealdir;
Mirror
Toybox
Handles
Çocuğunuzla Aranızda Özel Bağlar Kurun
Son olarak, çocuğunuzla aranızdaki güvenilir ve özel bir bağın her şeyden daha önemli olduğunu unutmayın.
Her ebeveyn, çocuğu için en iyi eğitimi ve araçları sağlamak ister. Ancak dünyadaki hiçbir ürün ve donanım, birlikte geçirilen zamandan, kurduğunuz özel
Montessori Nedir? Montessori Hakkında Bilinmesi Gerekenler 
Montessori Eğitiminin İlkeleri Nelerdir? Nasıl Montessori Ebeveyni Olunur? 
Çocuklarınız İçin Nasıl Güvenli Oyuncak Seçeceğinizi Biliyor musunuz? 
